a)państwa kapitalistyczne do ‘89-gospodarcza dominacja USA do lat 60’-poziom techniki i organizacji oraz wykształcenie społeczeństwa,ekspansja kapitału amerykańskiego,kryzys w siedemdziesiątych;RFN-kontynuacja programu Erharda,Kiesenger,Brandt,Schmidt(integracja z Europą),potęga gospodarcza i militarna RFN,wielka dynamika handlu zagranicznego, ujemny przyrost naturalny-gastarbeierzy;Francja-dewaluacja franka przez Jacquesa Rueffa(deflacja i wolny rynek)-ożywienie gospodarcze Francji-mniejszy kryzys niż gdzie indziej,świadoma restrukturyzacja przemysłu;Włochy-napływ kapitału i proeksportowy przemysł-ożywienie i wysoki wzrost;Wlk.Brytania-koniec brytyjskiego imperium kolonialnego,osłabienie gospodarcze,’75-Margaret Thatcher dochodzi do władzy-liberalizm,monetaryzm,udeżenie w związki zawodowe(pokonanie Scargilla),proces prywatyzacji przemysłu państwowego,wygrana wojna o Falklandy,(‘82),’90-upadek Thatcher(podatek pogłówny)-John Major;konsekwencje thatcheryzmu:-frustracja,prawie brak wzrostu w przemyśle,wzrost wydajności pracy,rozwarstwienie społeczeństwa.;Japonia-niezwykły wzrost gospodarczy-nieuczestniczenie w wyścigu zbrojeń ale dostawy podczas wojny koreańskiej i wietnamskiej,wysoka stopa inwestycji,duża ilość kadry technicznej i siły roboczej i spężenie przemysłu ze szkolnictwem,bardzo sprawna organizacja pracy i wyższy wymiar czasu pracy,polityka postlicencyjna(import technologii i jej ulepszanie),powiązanie tradycji z nowoczesnością, wykorzystanie interwencjonizmu państwowego,zachowanie narodowego charakteru gospodarki,szerokie kontakty(z ChRL, Wietnamem,Koreą Północną)-drugie mocarstwo gospodarcze nieangażowało się w konflikty światowe,stabilna sytuacja wewnętrzna
b)nowa rola USA-globalizm amerykański(„żandarm światowy”)-inwazja ‘83 na Grenadę,naloty ‘86 na Libię,pomoc dla Nikaragui,Angloi i Afganistanu w ramach powstrzymywania komunizmu,wojna z Zatoce Perskiej(‘90-’91)-Husajn zajmuje Kuwejt- koalicja antyiracka z poparciem ONZ,operacja „Pustynna Burza” 15-17 I ‘91-uderzenie z powietrza i lądu-rozbicie Iraku przy minimalnych stratach własnych(ok.140 ludzi) i w ludności cywilnej,umocnienie się USA w tej części świata.Reaganomika-obniżenie podatków-pobudzenie prywatnej przedsiębiorczości,szybki wzrost stopy procentowej-przyciągnięcie kapitałów europejskich i japońskich-szerokie inwestycje,wzrost kursu dolara,wydatki na zbrojenia,obcięcie w wydatkach socjalnych,obniżenie bezrobocia,’92-Bill Clinton prezydentem-odwrót od reaganomiki-zmiejszenie długu wewnętrznego,dofinansowanie służby zdrowia i szkolnictwa- niwelacja pogłębiającego się za Reagana i Busha rozwarstwienia społecznego-sytuacja kolorowych
c)zjednoczenie Niemiec i integracja Europy–3 X ‘90 zjednoczenie Niemiec za Helmuta Kohla-inwestycje i rozwój byłego NRD – załamanie się franka francuskiego-lokaty w Niemczech-spadek dynamiki niemieckiego eksportu,ale zjednoczone Niemcy są potęgą gospodarczą obecnej Europy i głównym rzecznikiem jej integracji.’79-Grecja,’85-Hiszpania i Portugalia w EWG,połaczenie się wspólnot europejskich(Jednolity akt europejski),XII ‘91- traktat w Maastricht-unia celna,walutowa,polityczna;Europejski Obszar Gospodarczy-’93-swobodny przepływ między EU i EFTA – EFTA zachowa swoją politykę rolną.Rozszerzanie wspólnot europejskich i NATO o Polskę,Czech i Węgry,także lecz do końca nie wiadomo o Słowację i Słowenię.
d)Japonia i Daleki Wschód-kraje Azji SE są potęga gospodarczą jednak spada tempo wzrostu gospodarczego,olbrzymie zasoby finansowe,zacofane japońskie rolnictwo,napięcia społeczne(strajki w Korei S),brak surowców naturalnych,starzejące się społeczeństwo,protekcjonizm celny innych państw
e)transformacje ustrojowe w państwach komunistycznych-proces prywatyzacji,zmiany w rolnictwie(tylko w Polsce utrzymała się własność indywidualna),restrukturyzacja przemysłu i orientacja proeksportowa,odbudowanie rynku i zahamowanie inflacji, zmniejszenie bezrobocia,wzrost obrotów handlu zagranicznego- „terapia szokowa”-Polska lub przejściowe zmiany – Czechy, ostatnie trudności gospodarcze Czech pokazują, że terapia szokowa była lepsza;wzrost gospodarczy w byłych państwach komunistycznych.
f)nierówności w rozwoju gospodarczym-państwa najbogatsze i najuboższe-dysproporcje w rozwoju gospodarczym-wyższy wzrost w państwach rozwiniętych niż w rozwijających się-państwa najbogatsze(Europa,NAFTA,Japonia,Australia,Nowa Zelandia i tygrysy azjatyckie) mają największy udział w handlu światowym a najuboższe(Mozambik,Tanzania,Etiopia,Somalia,Nepal,Czad) wykazują nawet spadek=głód-wyjątkiem jest ChRL;luka technologiczna wyższego rzędu-Trzeci i Czwarty Świat nie dogonił nawet państw rozwiniętych sprzed współczesnej rewolucji naukowo-techniczenj.
g)problemy i zagrożenia współczesnego świata:
-nierównomierny rozwój gospodarczy między „północą” a „południem”(zacofanie rolnictwa,zadłużenie,drenaż mózgów,zacofanie infrastruktury,nędza budząca frustracje)
-zagrożenie konfliktami wojennymi(b.Jugosławia,,b.ZSRR,Afryka,Bliski Wschód,pogranicze islamu i hinduizmu,surowce strategiczne)
-skala i tempo zbrojeń,ambicje mocarstwowe(Irak,Korea N)
-skala i tempo rewolucji naukowo-technicznej-nowe środki chemiczne,silniejsze lekarstwa i silniejsze choroby,owady,gryzonie,nowe choroby,groźba napromieniowania-dziura ozonowa
-degradacja środowiska naturalnego-pestycydy(np.DDT),wycinanie lasów,odpady przemysłowe i radioaktywne,równowaga hydrosfery-zbiorniki wodne,energia nuklearna(Czarnobyl-’86) i deficyt energetyczny
-wielkie postępy urbanizacji i koncentracja ludności w megapolis-uzależnienie od elektryczności,gazu,maszyn-podatnośc na awarie-patologie miejskie,umaszynowienie ludzi
-inżynieria genetyczna(klonowanie) i przeludnienie Ziemi